Khi đang ngồi chơi trong nhà, bé N.V.A., (18 tháng tuổi, Hà Nội) bất ngờ ho sặc sụa, mặt chuyển tím tái. Trong lúc hoảng hốt, bố mẹ A. sơ cứu bằng cách vỗ vào ngực. Vài phút sau, trẻ hết cơn ho và trở lại trạng thái bình thường.

Tuy nhiên tới khi ngủ, con lại xuất hiện tình trạng khò khè, thở rít bất thường. Gia đình lo lắng nên đã đưa con đến bệnh viện gần nhà để thăm khám. Nghi trẻ có dị vật đường thở, các bác sĩ lập tức chuyển bệnh nhi sang Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương.

PGS.TS Lương Thị Minh Hương, Khoa Nội soi, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết, qua khai thác bệnh sử, bệnh nhi có các triệu chứng của hội chứng xâm nhập như: ho sặc sụa, tím tái, trợn mắt mũi sau đó trở lại bình thường.

Tiến hành nghe phổi thấy rì rào phế nang một bên giảm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị dị vật đường thở. Cháu bé nhanh chóng được gây mê và tiến hành nội soi, kết quả phát hiện có hạt lạc nằm ở thùy giữa phế quản bên phải.

"Dị vật là hạt lạc luộc, rất bở nên quá trình gắp ra rất nhiều khó khăn. Hạt lạc bị vỡ ra khi gắp, do đó chúng tôi phải lấy rất nhiều lần mới hết được dị vật trong đường thở của cháu bé", PGS Hương chia sẻ.   

PGS Hương phân tích, thanh quản có 4 chức năng: thở, phát âm, nuốt và bảo vệ đường thở dưới. Khi hóc dị vật, bệnh nhân thường sẽ ho sặc sụa - là phản xạ bảo vệ đường thở dưới của thanh quản. Nhờ phản xạ này, đa số dị vật được đẩy ra ngoài.

Thế nhưng, cũng có một số trường hợp dị vật vẫn bị rơi vào đường thở dưới, có thể mắc lại tại thanh quản, khí quản hoặc phế quản. Ở trường hợp bệnh nhi N.V.A., hạt lạc sau cơn ho đã chui xuống phế quản.

Dị vật khi rơi xuống phế quản không gây nhiều triệu chứng. Tuy nhiên, sau một thời gian (có thể là vài ngày), bệnh nhân sẽ xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng như ho, sốt, thở khò khè.

PGS Hương thông tin, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương thường xuyên tiếp nhận các cháu bé bị hóc dị vật đường thở như bệnh nhi A.

Đối tượng hay gặp nhất là trẻ từ 1-3 tuổi. Ở lứa tuổi này, trẻ đã có thể tự di chuyển được, bố mẹ cũng ít chú ý hơn trong chăm sóc. Khi trẻ nhặt được vật gì đó cho vào miệng rồi bị giật mình, khóc hay ho sẽ khiến dị vật lọt vào đường thở.

“Hóc dị vật đường thở cực kỳ nguy hiểm. Nếu dị vật bít tắc đường thở, trẻ có thể tử vong chỉ trong vòng 5 phút”, nữ chuyên gia này nhấn mạnh.

Đề phòng hóc dị vật đường thở ở trẻ nhỏ, các bác sĩ khuyến cáo gia đình không nên để các vật nhỏ mà trẻ có thể cho vào miệng ở xung quanh hoặc trong tầm với của con. Cho trẻ chơi đồ chơi đúng theo khuyến cáo về lứa tuổi của nhà sản xuất. Tránh các đồ chơi có chi tiết nhỏ.

Không để trẻ dưới 5 tuổi ăn/tiếp cận các loại hạt, quả nhỏ như: hạt lạc, hạt na, hạt dưa, hạt hồng xiêm. Không nên bắt ép trẻ ăn khi đang khóc hoặc để trẻ cười đùa trong khi ăn uống.

Khi có dấu hiệu hội chứng xâm nhập (cơn ho sặc sụa, tím tái, sau đó trẻ có thể không có dấu hiệu gì đặc biệt), nên đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

Nguyễn Liên