Huế ứng dụng công nghệ ghép tạng, nâng tầm y học chuyên sâu

Lifeport mở rộng giới hạn bảo quản và vận chuyển tạng

Bệnh viện Trung ương Huế vừa thực hiện thành công liên tiếp 2 ca ghép thận, xác lập kỷ lục bảo quản tạng bằng ứng dụng công nghệ máy Lifeport. Thành tựu này nâng tổng số ca ghép thận sử dụng máy Lifeport tại bệnh viện lên 5 trường hợp, đồng thời xác lập kỷ lục mới tại Việt Nam về thời gian bảo quản tạng lên tới 18 giờ trên hành trình vận chuyển xuyên Việt hơn 1.800 km.

Bệnh viện Trung ương Huế cho biết, ca ghép thứ 4 từ ứng dụng công nghệ máy Lifeport vào ngày 4/10, bệnh nhi nam 12 tuổi đã tiếp nhận thận từ người hiến chết não 26 tuổi tại Hà Nội; quả thận sau ghép đã phục hồi chức năng và tiết nước tiểu ngay trên bàn mổ.

Tiếp đó, ở ca ghép thứ năm ngày 15/10, nguồn tạng được tiếp nhận từ người hiến chết não 22 tuổi tại Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai. Để kịp thời tiếp nhận nguồn tạng quý giá, ê-kíp phẫu thuật Bệnh viện Trung ương Huế đã di chuyển ô-tô xuyên đêm 9 giờ từ Huế vào Gia Lai để lấy tạng. Sau khi được lấy ra khỏi cơ thể người hiến, quả thận lập tức được đưa vào bảo quản bằng máy Lifeport và vận chuyển bằng đường hàng không qua 2 chặng Pleiku-Tân Sơn Nhất và Tân Sơn Nhất-Huế.

Toàn bộ hành trình hơn 1.800km di chuyển kéo dài khoảng 35 giờ 30 phút với thời gian thiếu máu lạnh của thận ghép lên khoảng 18 giờ. Dù trải qua chặng đường dài, thận ghép ngay sau khi tái tưới máu đã hồng hào và tiết nước tiểu ngay trên bàn mổ. Chức năng thận của người nhận phục hồi tốt, sức khỏe ổn định.

Đằng sau những con số ấy là cơ hội sống được trao cho người bệnh suy thận giai đoạn cuối nhờ sự kết hợp giữa công nghệ bảo quản hiện đại và năng lực tổ chức ghép tạng.

Theo Bệnh viện Trung ương Huế, sức khỏe của cả 2 bệnh nhân đều ổn định và phục hồi tốt. Thành công này khẳng định hiệu quả thiết yếu của công nghệ Lifeport khi tiếp nhận nguồn tạng từ các địa phương xa trung tâm ghép, mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân giai đoạn cuối.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Ngọc Hùng, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu A-Bệnh viện Trung ương Huế, việc sử dụng Lifeport giúp tối ưu điều kiện bảo quản tạng, đồng thời kéo dài thời gian để chuẩn bị và thực hiện các xét nghiệm cần thiết cho người nhận.

Điển hình như ca ghép thận tiếp nhận từ Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh), nếu chỉ sử dụng thùng bảo quản tạng như trước đây, bệnh viện có thể không tiếp nhận được nguồn tạng điều phối do không đủ thời gian chuẩn bị và làm các xét nghiệm cho người nhận.

Hai ca ghép thận thực hiện ngày 4/10 và 15/10 tiếp tục ghi dấu việc ứng dụng công nghệ LifePort trong bảo quản thận hiến, phục vụ hoạt động tiếp nhận và ghép tạng tại Bệnh viện Trung ương Huế. Điều này cho thấy công nghệ bảo quản không chỉ hỗ trợ duy trì chất lượng tạng mà còn góp phần tháo gỡ những trở ngại về thời gian trong quá trình điều phối.

Công nghệ Lifeport sử dụng phương pháp tưới máy hạ nhiệt (Hypothermic Machine Perfusion-HMP), đưa dung dịch bảo quản lạnh lưu thông liên tục qua hệ thống mạch máu của quả thận. So với phương pháp bảo quản truyền thống, công nghệ này giúp duy trì điều kiện bảo quản có kiểm soát, hỗ trợ hạn chế tổn thương trong thời gian chờ ghép.

Tuy nhiên, thiết bị không thay thế các yêu cầu nghiêm ngặt về đánh giá tạng hiến, lựa chọn người nhận, xét nghiệm tương thích và kỹ thuật phẫu thuật. Hiệu quả chỉ được phát huy khi toàn bộ quy trình từ lấy tạng, bảo quản, vận chuyển đến ghép và hồi sức sau mổ được tổ chức đồng bộ, chính xác.

Trước đó, vào tháng 10/2025, Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên tại Việt Nam sử dụng máy Lifeport. Quả thận được điều phối từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Huế, với thời gian thiếu máu lạnh khoảng 12 giờ; sau ghép, thận hoạt động tốt và người bệnh không phải lọc máu. Từ dấu mốc ban đầu đến 5 trường hợp hiện nay, bệnh viện từng bước tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình ứng dụng công nghệ trong những tình huống vận chuyển tạng phức tạp.

Thành công của các ca ghép thận sử dụng máy Lifeport không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ mà còn chứng minh Việt Nam đã làm chủ công nghệ bảo quản tạng tiên tiến hàng đầu thế giới, góp phần nâng cao chất lượng cấy ghép tạng trên phạm vi toàn quốc.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Như Hiệp,

Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế

Làm chủ kỹ thuật chuyên sâu, khẳng định năng lực ghép đa tạng

Giáo sư Phạm Như Hiệp cho biết thêm, ứng dụng Lifeport là một phần của công trình khoa học cấp Bộ được Bộ Y tế phê duyệt, hướng đến kéo dài thời gian bảo quản tạng trong những điều kiện khó khăn về vận chuyển, pháp lý và chuyên môn. “Mỗi tạng hiến được bảo quản và tiếp nhận kịp thời là cơ hội mở ra cuộc đời mới cho người bệnh mắc bệnh lý cơ quan giai đoạn cuối”, Giáo sư Hiệp nhấn mạnh.

Thành tựu ứng dụng Lifeport nằm trong tiến trình phát triển chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Huế, nơi các kỹ thuật ghép thận, ghép gan, ghép tim và ghép tế bào gốc tạo máu từng bước được triển khai, hoàn thiện.

Vào tháng 7/2026, bệnh viện tổ chức lễ ra viện cho bệnh nhân ghép gan thứ 11, đó là ông N.Q.V., sinh năm 1963, trú tại phường Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị. Người bệnh nhập viện ngày 13/6 trong tình trạng xơ gan giai đoạn cuối. Dù gặp một số biến chứng phức tạp trong phẫu thuật và điều trị sau ghép, nhờ sự phối hợp giữa các chuyên khoa, tình trạng người bệnh được kiểm soát, chức năng gan phục hồi tốt và đủ điều kiện xuất viện.

Đáng chú ý, đây là lần thứ hai bệnh viện hoàn toàn tự chủ quy trình lấy và ghép đa tạng tại đơn vị. Từ một người hiến chết não, các ê-kíp lấy và ghép thành công tim, gan, hai thận, đồng thời tiếp nhận giác mạc phục vụ ghép cho người bệnh. Việc tổ chức nhiều ê-kíp phối hợp tại 7 phòng mổ cùng thời điểm cho thấy yêu cầu cao về năng lực điều phối, nhân lực và cơ sở vật chất trong ghép đa tạng.

Ngày 23/12/2025, Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức ra viện cho bốn trường hợp ghép thành công, gồm hai ca ghép tủy đồng loại điều trị Thalassemia, một ca ghép gan và một ca ghép tim xuyên Việt. Các trường hợp này cho thấy năng lực chuyên sâu của bệnh viện không chỉ tập trung ở ghép thận mà còn được mở rộng sang những kỹ thuật đòi hỏi sự chuẩn bị và kiểm soát điều trị đặc biệt.

Nổi bật là ghép tế bào gốc, hai bệnh nhi mắc Thalassemia được điều trị bằng ghép tủy đồng loại, mở ra cơ hội cải thiện sức khỏe cho những trường hợp phải truyền máu kéo dài. Trong đó, một ca có bất đồng nhóm máu chính yếu giữa người hiến và người nhận. Ê-kíp áp dụng kỹ thuật truyền từng lượng nhỏ máu của người hiến vào cơ thể người nhận trước ghép, giúp hạn chế gạn tách hồng cầu, bảo tồn số lượng tế bào gốc và giảm chi phí điều trị. Sau ghép, các bệnh nhi phục hồi tích cực, chỉ số huyết học cải thiện và đủ điều kiện xuất viện.

Trước đó, ca ghép gan cho bệnh nhi 8 tuổi được thực hiện sau khi tiếp nhận gan hiến từ người cho chết não tại Bệnh viện Bà Rịa. Gan được vận chuyển bằng đường hàng không về Huế và ghép thành công vào rạng sáng 10/11/2025. Một ca ghép tim xuyên Việt khác được thực hiện cho bệnh nhân 56 tuổi suy tim cấp nặng, sử dụng quả tim điều phối từ Bệnh viện Chợ Rẫy. Sau hồi sức tích cực, phân suất tống máu của người bệnh tăng từ 18,5% lên 55-60%, chức năng tim phục hồi rõ rệt.

Những kết quả trên cho thấy năng lực ghép tạng không chỉ phụ thuộc vào trình độ phẫu thuật mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, bệnh viện và cơ quan điều phối. Trong các ca ghép xuyên Việt, thời gian vận chuyển, bảo quản tạng và tổ chức tiếp nhận đều ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội điều trị của người bệnh.

Từ năm 2001 đến nay (sau 25 năm), tại Bệnh viện Trung ương Huế đã thực hiện hơn 2.700 ca ghép tạng, mô và hàng chục ca ghép tế bào gốc ở trẻ em.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Như Hiệp

Giáo sư Hiệp chia sẻ, năm 2001, từ ca ghép thận thành công đầu tiên với người mẹ hiến thận cho con trai, đến nay sau 25 năm, tại Bệnh viện Trung ương Huế đã thực hiện hơn 2.700 ca ghép tạng, mô và hàng chục ca ghép tế bào gốc ở trẻ em. Trong số đó, có 2.343 ca ghép thận (trong đó có 21 ca từ người hiến chết não); 23 ca ghép tim; 11 ca ghép gan, 1 ca ghép tim-phổi… Bệnh viện cũng triển khai thành công 5 ca ghép thận sử dụng máy bảo quản thận Lifeport, với nguồn tạng được tiếp nhận từ các cơ sở y tế ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Những con số trên là nền tảng quan trọng để Bệnh viện Trung ương Huế tiếp tục phát triển kỹ thuật chuyên sâu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng điều trị, mở rộng khả năng tiếp cận kỹ thuật hiện đại, theo dõi lâu dài và nâng cao hiệu quả sau ghép.

Bởi một ca ghép thành công không dừng ở việc đánh giá ở thời điểm tạng hoạt động trở lại trên bàn mổ hay người bệnh đủ điều kiện xuất viện. Điều quan trọng hơn là chức năng tạng được duy trì, chất lượng sống được cải thiện, người bệnh được theo dõi lâu dài và có cơ hội trở lại với gia đình, học tập, lao động. Đó cũng là thước đo thực chất đối với sự phát triển của y học ghép tạng.

Lan tỏa nghĩa cử hiến tạng, mở rộng cơ hội sống

Cùng với đầu tư công nghệ và làm chủ kỹ thuật, phát triển ghép tạng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn tạng hiến và mạng lưới phối hợp liên viện. Công nghệ bảo quản tiên tiến chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi có nguồn tạng phù hợp, quy trình điều phối hiệu quả và sự đồng thuận của cộng đồng đối với hoạt động hiến mô, tạng.

Theo thông tin được công bố trong tháng 10/2026 trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, cả nước đã thực hiện 11.187 ca ghép tạng và có hơn 175.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi chết. Tuy nhiên, nguồn tạng từ người hiến chết não vẫn hạn chế, chỉ chiếm 8,6% tổng số ca ghép được thống kê trong giai đoạn nêu trên. Thực tế này cho thấy nhu cầu ghép tạng vẫn lớn, trong khi nguồn hiến chưa đáp ứng được yêu cầu điều trị.

Vì vậy, bên cạnh phát triển kỹ thuật, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đăng ký hiến mô, tạng bằng những hình thức phù hợp với từng cộng đồng; bảo đảm mọi quyết định hiến tạng đều dựa trên tinh thần tự nguyện, minh bạch, tôn trọng người hiến và gia đình, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật và chuyên môn.

Đối với Bệnh viện Trung ương Huế, việc tiếp tục hoàn thiện năng lực ghép tạng, tăng cường liên kết liên viện và ứng dụng kỹ thuật tiên tiến có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao hiệu quả điều trị. Như Giáo sư Hiệp nhấn mạnh, bệnh viện sẽ tiếp tục đẩy mạnh những giải pháp này, đồng thời lan tỏa thông điệp hiến tặng mô, tạng vì sự sống cộng đồng.

Từ quả thận được bảo quản bằng Lifeport qua hành trình xuyên Việt đến những bệnh nhân ghép gan, ghép tim, ghép tủy hồi phục, thành tựu đó của Bệnh viện Trung ương Huế là kết quả của sự kết hợp giữa tri thức y học, công nghệ, năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm. Cột mốc với 18 giờ thiếu máu lạnh không chỉ có ý nghĩa về chuyên môn, mà còn mở ra triển vọng tiếp nhận nguồn tạng từ những địa phương xa hơn.

Để thành tựu ấy trở thành năng lực bền vững, cần tiếp tục làm chủ công nghệ, hoàn thiện mạng lưới điều phối, nâng cao chất lượng chăm sóc sau ghép và lan tỏa văn hóa hiến tạng. Qua đó, thêm nhiều người bệnh có cơ hội vượt qua ranh giới mong manh của sự sống, trở về với gia đình và tiếp tục hành trình cuộc đời.