Công nghiệp Hà Nội: Đơn hàng tăng, tồn kho vẫn là bài toán cuối năm

Tiêu thụ tăng nhanh hơn sản xuất

Theo Thống kê TP. Hà Nội, tháng 9/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 9,9% so với cùng kỳ. Tính chung 9 tháng, IIP tăng 9%.

Đóng góp lớn nhất vẫn là ngành chế biến, chế tạo với mức tăng 8,9%. Đáng chú ý hơn, chỉ số tiêu thụ sản phẩm của nhóm ngành này tăng 14,7% so với cùng kỳ. Khoảng cách gần 6 điểm phần trăm giữa tốc độ sản xuất và tiêu thụ cho thấy khả năng hấp thụ sản phẩm đã cải thiện rõ rệt.

Diễn biến này có thể tạo dư địa để doanh nghiệp tiếp tục nâng công suất trong những tháng cuối năm, nhất là khi thị trường xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi và nhu cầu trong nước thường tăng vào giai đoạn cuối năm.

Tuy nhiên, phía sau tín hiệu tích cực này lại xuất hiện một chỉ báo cần theo dõi. Đến cuối tháng 9, chỉ số tồn kho của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 26,5% so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Phạn Hoài Nam, Trưởng Thống kê TP. Hà Nội, mức tồn kho tăng chủ yếu do doanh nghiệp chủ động tích trữ nguyên vật liệu và thành phẩm để chuẩn bị cho các đơn hàng xuất khẩu cũng như nhu cầu mua sắm cuối năm.

Một số ngành có mức tồn kho tăng rất mạnh. Tồn kho giấy và sản phẩm từ giấy tăng 4,5 lần; thiết bị điện tăng 3 lần; thuốc, hóa dược và dược liệu tăng 2,6 lần. Sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 70,7%, trong khi đồ uống tăng 68,8%.

Điều này cho thấy doanh nghiệp đang đặt cược vào nhu cầu thị trường những tháng tới. Nhưng nếu đơn hàng không tăng tương ứng, lượng hàng nằm kho cao có thể kéo theo áp lực vốn, chi phí bảo quản và dòng tiền.

Không chỉ tăng sản lượng, phải giữ được nhịp đơn hàng

Bức tranh công nghiệp Hà Nội 9 tháng không chỉ được tạo bởi chế biến, chế tạo. Khai khoáng tăng 7,9%, gắn với nhu cầu vật liệu xây dựng khi Thành phố đẩy nhanh nhiều dự án hạ tầng, giao thông và nhà ở.

Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí tăng 9,5% trong 9 tháng. Riêng tháng 9, chỉ số giảm 7,1% so với tháng trước do thời tiết chuyển sang mùa thu, nhưng vẫn tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước.

Nhóm cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải cũng tăng 9,4% trong 9 tháng. Riêng tháng 9, chỉ số tăng 12,5% so với cùng kỳ, trong bối cảnh mưa lớn làm gia tăng lượng nước thải, bùn thải và rác thải phát sinh trên địa bàn.

Ở góc độ việc làm, chỉ số sử dụng lao động trong doanh nghiệp công nghiệp 9 tháng tăng 0,8%. Tuy nhiên, mức tăng không đồng đều: lao động tại doanh nghiệp nhà nước tăng 3,1%, doanh nghiệp FDI tăng 2,2%, trong khi khu vực ngoài nhà nước giảm 2,2%.

Sự phân hóa này cho thấy đà phục hồi của công nghiệp chưa lan tỏa đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp. Một số lĩnh vực có nhu cầu mở rộng sản xuất khá rõ, như hóa chất và sản phẩm hóa chất với mức tăng lao động 26,2%, sản xuất kim loại tăng 12,9%, thiết bị điện tăng 9,8%.

Từ nay đến cuối năm, bài toán của công nghiệp Hà Nội vì vậy không chỉ là duy trì tốc độ tăng sản xuất. Quan trọng hơn là chuyển mức tăng tiêu thụ thành đơn hàng ổn định, đồng thời đưa lượng tồn kho về mức phù hợp.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định, doanh nghiệp có xu hướng chủ động dự trữ để tránh đứt gãy nguồn cung và đáp ứng nhanh đơn hàng. Nhưng chiến lược này chỉ phát huy hiệu quả khi sức mua thực tế tiếp tục được duy trì.

Với mức tăng 9% của IIP và tiêu thụ tăng 14,7%, công nghiệp Hà Nội đang có nền tảng tích cực để tăng tốc trong quý cuối năm. Tuy nhiên, 26,5% tăng tồn kho là con số nhắc nhở rằng sức khỏe của sản xuất không chỉ nằm ở sản lượng, mà còn ở khả năng bán được hàng và quay vòng vốn.

Minh Thành (t/h)