Tế bào gốc giúp đảo ngược tổn thương do đột quỵ ở chuột thí nghiệm

Những khiếm khuyết này xảy ra do đột quỵ làm gián đoạn nguồn cung cấp oxy đến các vùng não hoặc gây xuất huyết, dẫn đến phá hủy các tế bào não. Một khi các tế bào này mất đi, tổn thương thường được coi là vĩnh viễn vì hiện chưa có phương pháp điều trị nào có khả năng tái tạo lại mô não bị ảnh hưởng.

Đó là lý do tại sao việc theo đuổi các phương pháp trị liệu mới nhằm tái tạo não bộ sau khi mắc bệnh hoặc gặp tai nạn lại vô cùng quan trọng. Một nhóm nghiên cứu do Christian Tackenberg và nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Rebecca Weber dẫn đầu đã thử nghiệm ý tưởng sử dụng tế bào gốc thần kinh – loại tế bào có khả năng phát triển thành nhiều loại tế bào khác nhau trong hệ thần kinh.

Kết quả cho thấy các tế bào được cấy ghép không chỉ đơn thuần thay thế những tế bào thần kinh đã mất sau cơn đột quỵ mà còn kích hoạt các quá trình tái tạo khác. Nhóm nghiên cứu đã tạo ra tình trạng đột quỵ vĩnh viễn ở chuột thí nghiệm. Tổn thương não thu được được thiết kế sao cho mô phỏng sát thực tế các đặc điểm quan trọng của đột quỵ ở người.

Thí nghiệm thành công trên chuột mở ra hy vọng đảo ngược tổn thương đột quỵ ở người. Ảnh minh họa: Canva

Do các tế bào được cấy ghép có nguồn gốc từ người, những con chuột này đã được biến đổi gene để hệ miễn dịch của chúng không đào thải các tế bào lạ. Một tuần sau khi gây đột quỵ, các nhà nghiên cứu đã cấy trực tiếp tế bào gốc thần kinh vào những vùng não bị tổn thương. Tiếp đó, họ theo dõi diễn biến quá trình bằng các kỹ thuật hình ảnh và phân tích sinh hóa. Họ nhận thấy các tế bào gốc vẫn tồn tại trong suốt thời gian phân tích kéo dài năm tuần và phần lớn chúng đã chuyển hóa thành tế bào thần kinh, thậm chí chúng còn thiết lập kết nối với các tế bào não vốn có.

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng cho thấy phương pháp điều trị này kích hoạt một phản ứng chữa lành trên diện rộng hơn nhiều. Các mạch máu mới hình thành trong mô não bị tổn thương, quá trình viêm giảm bớt cường độ và tính toàn vẹn của hàng rào máu-não được cải thiện. Việc cấy ghép tế bào gốc đã giúp khắc phục các khiếm khuyết vận động do đột quỵ gây ra ở chuột. Nhóm nghiên cứu đã thiết kế các thí nghiệm với định hướng ứng dụng điều trị cho con người trong tương lai.

(Theo ScienceDaily, 9/2026), TSK số 711