Chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh dại tại cộng đồng

Dự mít-tinh có đại diện Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế); Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội; lãnh đạo Ủy ban nhân dân các xã, phường; trạm y tế, trạm thú y và đông đảo người dân trên địa bàn.

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, Nguyễn Đình Hưng, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do virus dại gây ra, lây truyền từ động vật sang người. Khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, bệnh gần như không thể cứu chữa và tỷ lệ tử vong rất cao. Tuy nhiên, đây cũng là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu người dân và cộng đồng thực hiện tốt các biện pháp dự phòng.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2022-2025, Việt Nam ghi nhận trung bình 77 trường hợp tử vong do bệnh dại mỗi năm; khoảng 400 nghìn người phải điều trị dự phòng sau khi bị chó, mèo cắn, với chi phí vaccine ước tính hơn 300 tỷ đồng mỗi năm. Tính đến ngày 20/9/2026, cả nước ghi nhận 54 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 21/34 tỉnh, thành phố.

Trên địa bàn thành phố Hà Nội, từ năm 2023 đến nay chưa ghi nhận trường hợp tử vong do bệnh dại ở người. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn hiện hữu khi mỗi năm có trên 30.000 người phải điều trị dự phòng bệnh dại do bị chó, mèo cắn.

Từ đầu năm đến nay, thành phố tiếp tục ghi nhận sáu ổ dịch tại xã Hòa Lạc, Hạ Bằng, Đoài Phương, Kiều Phú, Thạch Thất và Yên Xuân. Nhiều trường hợp chó dại đã cắn người, khiến người dân phải điều trị dự phòng.

Phát biểu ý kiến tại lễ mít-tinh, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), Võ Hải Sơn nhấn mạnh, phòng, chống bệnh dại không phải là nhiệm vụ riêng của ngành y tế hay ngành thú y mà cần sự lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền các cấp, sự phối hợp liên ngành và sự tham gia chủ động của người dân. Hiện muốn loại trừ bệnh dại ở người cần phải kiểm soát được nguồn lây từ động vật, đặc biệt là đàn chó. Phòng bệnh từ gốc, quản lý đàn chó và bảo đảm tỷ lệ tiêm vaccine phòng dại cho chó đạt tối thiểu 70% là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, căn cơ và bền vững.

Để thực hiện mục tiêu không còn người tử vong do bệnh dại vào năm 2030, ông Võ Hải Sơn đề nghị thành phố Hà Nội tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền các cấp; quản lý chặt chẽ đàn chó, mèo và tổ chức tiêm phòng thực chất, thường xuyên; bảo đảm người dân bị chó, mèo cắn được tiếp cận vaccine và các dịch vụ dự phòng kịp thời.

Mặt khác, công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để người dân hiểu rõ trách nhiệm trong quản lý vật nuôi; chủ nuôi phải thực hiện tiêm phòng dại cho chó, mèo theo quy định; khi đưa chó ra nơi công cộng cần thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn. Đặc biệt, khi bị chó, mèo cắn, cào hoặc liếm vào vùng da có vết thương, người dân cần rửa ngay vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong khoảng 15 phút, sau đó đến cơ sở y tế để được tư vấn, xử trí và tiêm vaccine phòng dại kịp thời; tuyệt đối không tự điều trị bằng thuốc nam hoặc các phương pháp dân gian.

Đồng thời, cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa ngành y tế, ngành nông nghiệp và các ban, ngành theo cách tiếp cận “Một sức khỏe”, trong đó sức khỏe con người, sức khỏe động vật và môi trường có mối liên hệ chặt chẽ. Việc chia sẻ thông tin, giám sát dịch tễ, quản lý đàn chó, mèo, tiêm phòng cho vật nuôi và dự phòng cho người cần được triển khai đồng bộ. Mỗi mũi vaccine cho chó, mèo là một bước chủ động bảo vệ cộng đồng; mỗi người dân được tiêm vaccine kịp thời sau khi bị chó, mèo cắn là một sinh mạng được bảo vệ.