Đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo Luật bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.

Đồng thời, cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.

Về một số nội dung cụ thể, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khái niệm thuốc lá tại khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm bảo đảm tên luật bao quát đầy đủ các sản phẩm thuốc lá được luật điều chỉnh.

Cùng với đó, bổ sung khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế và thuốc lá khác vào khoản 1 Điều 2 nhằm luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người vốn đã bị cấm tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Ngoài ra, các khái niệm: nguyên liệu thuốc lá; trưng bày thuốc lá; tiếp thị thuốc lá cũng được bổ sung trong lần sửa đổi này.

Cũng theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, dự thảo sửa đổi, bổ sung nguyên tắc tại khoản 4 Điều 3 để bảo đảm chính sách dân tộc và bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em khỏi các ảnh hưởng của thuốc lá. Đồng thời, sửa đổi, bổ sung tại Điều 9 các hành vi bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác, thuốc lá đặc chế, dung dịch thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử, linh kiện, cụm linh kiện rời dùng để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác để phù hợp với hệ thống pháp luật.

Trong báo cáo thẩm tra, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, tài liệu dự án Luật và chuẩn bị các văn bản quy định chi tiết cần thiết để bảo đảm tổ chức thi hành; rà soát hiệu lực thi hành, quy định chuyển tiếp, thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và chính xác.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự án Luật với các luật có liên quan và các dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026). Đồng thời, giải trình cụ thể về phương án, lộ trình xử lý đối với các hạn chế, nhất là các quy định liên quan trực tiếp đến việc giảm tiếp cận, giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá của luật hiện hành đã qua đánh giá tổng kết nhưng chưa đề xuất sửa đổi, bổ sung.

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung đánh giá, tổng kết thực tiễn thi hành đối với các nội dung nhằm luật hóa Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, đánh giá tác động, hiệu quả quản lý nhà nước của việc bãi bỏ các thủ tục hành chính, chỉ luật hóa khi có đủ cơ sở thực tiễn, bảo đảm thống nhất với quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá.

Góp ý kiến tại phiên họp, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết, phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của dự án Luật; đồng thời đề nghị Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu ý kiến đầy đủ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan phối hợp thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các khái niệm, phạm vi, đối tượng và các hành vi bị nghiêm cấm, bảo đảm rõ ràng, thống nhất, bao quát các sản phẩm thuốc lá hiện có và có thể phát sinh; thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ chủ trương tại Nghị quyết 173 của Quốc hội.

Về việc hoàn thiện các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, cần bảo đảm tính khả thi của các quy định liên quan đến điều kiện của việc tiếp cận thuốc lá của người dưới 18 tuổi. Tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý các quy định về cấm trưng bày thuốc lá, địa điểm cấm hút thuốc lá, phương thức và địa điểm cấm bán thuốc lá, nhất là bán thuốc lá trên môi trường điện tử, xác minh độ tuổi người mua, bảo đảm rõ ràng, khả thi, có thể kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong thực tế.