Giảm giá điện, xăng dầu: Thêm dư địa kiểm soát lạm phát cuối năm

Giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ ổn định mặt bằng giá

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Chính phủ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tài khóa và điều hành giá nhằm kiểm soát lạm phát, đồng thời hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Một trong những giải pháp đáng chú ý là giảm gánh nặng chi phí thông qua điều chỉnh thuế và giá các mặt hàng thiết yếu. Từ ngày 1/11/2026, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0% đến hết ngày 31/3/2027. Chính sách này dự kiến làm giảm thu ngân sách gần 7.000 tỷ đồng. Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện sinh hoạt được điều chỉnh giảm 2%, trong khi giá xăng giảm gần 2.000 đồng/lít.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, điện sinh hoạt và xăng dầu có ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến chỉ số giá tiêu dùng. Trong cơ cấu CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%; xăng dầu thuộc nhóm giao thông, có trọng số 4,53%. Tổng trọng số của hai nhóm mặt hàng này là 9,34%.

Không chỉ tác động trực tiếp đến giá của các nhóm hàng tương ứng, điện và xăng dầu còn ảnh hưởng gián tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối nhiều loại hàng hóa, dịch vụ. Vì vậy, việc giảm giá các mặt hàng này có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới mặt bằng giá chung.

Theo ước tính của cơ quan thống kê được Thứ trưởng dẫn lại, việc giảm giá điện 2% và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% có thể làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10; đồng thời kéo CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Tác động đáng chú ý còn nằm ở lĩnh vực vận tải. Chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá vận chuyển hành khách hàng không và khoảng 40-50% trong vận tải đường bộ. Do đó, giá nhiên liệu giảm sẽ góp phần hạ áp lực chi phí logistics, tạo điều kiện để doanh nghiệp vận tải và các ngành sử dụng dịch vụ vận chuyển tiết giảm chi phí hoạt động.

Hai tháng cuối năm: Áp lực điều hành vẫn lớn

Dù các chính sách giảm giá được kỳ vọng hỗ trợ kiểm soát CPI, thách thức đặt ra không nhỏ khi chỉ số CPI bình quân 10 tháng đã ở mức 4,57%, cao hơn mục tiêu 4,5% cho cả năm.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, diễn biến này đặt ra áp lực lớn đối với việc xây dựng và triển khai các giải pháp điều hành trong những tháng còn lại của năm 2026. Quan điểm xuyên suốt là phấn đấu kiểm soát CPI bình quân cả năm khoảng 4,5%, đồng thời không chủ quan trước những rủi ro có thể phát sinh.

Tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ trong tháng 10, Bộ Tài chính đã trình các nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm kiểm soát mặt bằng giá. Trọng tâm trước hết là chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả trong nước và quốc tế, nhất là các mặt hàng thiết yếu, để kịp thời tham mưu biện pháp ứng phó khi xuất hiện biến động bất thường.

Cùng với đó, các bộ, ngành và địa phương phải bảo đảm nguồn cung, ổn định giá những mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Công tác chuẩn bị hàng hóa phục vụ nhu cầu cuối năm và Tết Nguyên đán cần được triển khai sớm, tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương, hạn chế nguy cơ thiếu hụt cục bộ hoặc đứt gãy chuỗi cung ứng.

Một yêu cầu quan trọng khác là phối hợp đồng bộ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô. Chính sách thuế, phí tiếp tục được xem xét theo hướng phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Đối với các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quản lý giá, việc điều chỉnh cần được cân nhắc kỹ về thời điểm, mức độ và tác động đến CPI.

Đặc biệt, cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng thời điểm nhu cầu tăng cao để trục lợi. Doanh nghiệp cũng được yêu cầu điều chỉnh giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm, góp phần đưa lợi ích từ các chính sách điều hành đến người tiêu dùng.

Trong bối cảnh sức ép lạm phát vẫn hiện hữu, giảm giá điện và xăng dầu là những giải pháp hỗ trợ quan trọng nhưng chưa đủ để bảo đảm mục tiêu cả năm. Hiệu quả điều hành sẽ phụ thuộc vào khả năng giữ ổn định nguồn cung, kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu và phối hợp chính sách linh hoạt trong giai đoạn cao điểm tiêu dùng cuối năm.

Nam Sơn (t/h)